راه شناختن معروف و منكر همان‌طور كه در نهادِ انسان ميل به ترقّى و نيكوكارى و اعمال صالحه مانند : پرستش خدا و راستى و وفا و شكر منعم و ترحّم و عدالت و اعانت فقرا و اجتناب از كارهاى زشت و اعمال سيئه مانند : كفر نعمت و نادرستى و دروغ و بىوفايى و ستم و حق‌كشى آفريده شده ، در وجود او قوه ديگرى است كه با آن خوبى را از بدى و صلاح را از فساد و خير را از شر و حق را از باطل تمييز مىدهد . اما ضعف و ناتمامى و محدوديت انسان كه همه‌ى قواى او را احاطه كرده اين قوه را نيز بىنصيب نگذارده و دايره‌ى ادراكات بشر را تنگ و محدود نموده است و او را با تمام معلوماتى كه تحصيل كرده و يا بعداً تحصيل مىنمايد ، در برابر مجهولات بىشمارى كه تصور بسيارى از آنها هم براى او محال است ، قرار داده است . انسان بايد براى كم كردن اين مجهولات قدم‌هاى بزرگ بردارد و تا آنجايى كه فكر و حواس او به او اجازه مىدهد سعى و كوشش نمايد و در عين حال معترف باشد كه او بسيار حقير و كوچك ، و جهان خلقت بسيار عظيم و بزرگ است و معلومات او هر چقدر هم باشد ، متناهى و مطالب مجهول نامتناهى است . خداوند متعال در قرآن مجيد مىفرمايد : ( وَلَوْ أَنَّ مَا فِي الْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِن